QASHQADARYO VILOYATIDA KICHIK TADBIRKORLIK RIVOJLANISHIDAGI HUDUDIY TAFOVUTLARNI KAMAYTIRISHNING TASHKILIY - IQTISODIY MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISH

Referat

Ushbu maqolada kichik biznes rivojlanishidagi hududiy nomutanosibliklar tahlil qilinadi va amaldagi hududiy qo‘llab-quvvatlash choralari asoslab beriladi. Qashqadaryo viloyatidagi 14 ta tuman va 2 ta shaharga oid rasmiy ma’lumotlar asosida, 2025-yil 1-yanvar va 2026-yil 1-yanvar holatiga ko‘ra faoliyat yuritayotgan kichik korxonalar va mikrofirmalar soni doimiy aholi soni bilan taqqoslanadi. Bunda asosiy ko‘rsatkichlar, jumladan, har 1000 nafar aholiga to‘g‘ri keladigan korxonalar zichligi, ushbu zichlikning o‘zgarish sur’atlari, variatsiya koeffitsiyenti hamda zichlik logarifmlarining standart chetlanishi hisoblab chiqilgan. Tahlil qilinayotgan davr mobaynida har bir tumanga to‘g‘ri keladigan o‘rtacha korxonalar sonini zichligi oshishi kuzatildi, hududlararo variatsiya koeffitsientida esa kamayish ro‘y berdi. Biroq, Ko‘kdala tumanini tahlil qilingan tumanlar qatoridan uning nisbatan ancha yangi tashkil qilinganligini hisobga olgan holda uni istisno qilib ko‘rganda ushbu pasayish ko‘lami sezilarli darajada kamayganligini ko‘rish mumkin. Yechim sifatida ikki bosqichli qo‘llab-quvvatlash tizimi, tadbirkorlik zichligi darajasi va dinamikasi uyg‘unligi asosida hududlarni dastlabki saralash, so‘ngra mavjud muayyan cheklovlarni aniqlash va tegishli vositalarni tanlash taklif etildi.

Kalit so'zlar

Adabiyotlar

1. Qashqadaryo viloyati statistika boshqarmasi. Qashqadaryo viloyatida kichik tadbirkorlik subyektlarining asosiy ko‘rsatkichlari. 2025 -yil yanvar- dekabr oylari uchun. 27.01.2026. 13 с. URL: https://qashstat.uz/uploads/press25/MBn-PR-UZ-12-2025.pdf.
2. Qashqadaryo viloyati statistika boshqarmasi. Qashqadaryo viloyatida demografik holat. 2025-yil yanvar- dekabr oylari uchun. 27.01.2026. 6 с. URL: https://qashstat.uz/uploads/press25/DM -PR- UZ-12-2025.pdf.
3. Президент Республики Узбекистан. Обсуждены приоритетные задачи по развитию Кашкадарьинской области. 10.03.2026. URL: https://www. president. uz / ru / lists / view /9005.
4. Stam E., van de Ven A. Entrepreneurial ecosystem elements. Small Business Economics. 2021. Vol. 56. P. 809 – 832. DOI: https://doi.org/10.1007/s11187-019-00270-6.
5. OECD. Place-Based Policies for the Future. OECD Regional Development Studies. Paris: OECD Publishing, 2025. DOI: https://doi.org/10.1787/e5ff6716-en.
6. OECD. Boosting Business in Regions: Easing Administrative Burdens and Financing Constraints. OECD Regional Development Studies. Paris: OECD Publishing, 2025. DOI: https://doi.org/10.1787/396cc7c2-en.
7. OECD. Entrepreneurial Ecosystem Diagnostics. OECD Studies on SMEs and Entrepreneurship. Paris: OECD Publishing, 2025. DOI: https://doi.org/10.1787/7096961f-en.
8. Qashqadaryo viloyati statistika boshqarmasi. Qashqadaryo viloyatida kichik tadbirkorlik subyektl arining asosiy ko‘rsatkichlari. 2026 - yil yanvar - iyun oylari uchun. 27.07.2026. 13 с. URL: https://qashstat.uz/uploads/press26/MBn-PR-UZ-06-2026.pdf.
9. Qashqadaryo viloyati statistika boshqarmasi. URL: https://qashstat.uz/uploads/.
10. O ‘ zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo ‘ mitasi rasmiy sayti www.stat.uz kichik biznes va tadbirkorlik ko ‘ rsatkichlari.