Bosh sahifa / Maqolalar / 2026-yil, 3 / Maqola
TEXNIKA FANLARI

GIDROTEXNIKA INSHOOTLAR I NING QUYI BYEFIDAGI GRUNT L I O‘ZANLARDA MAHALLIY YUVILISH ZONASINING OʻLCHAMLARINI ANIQLASH HISOBI

Referat

Ushbu maqolada gidrotexnika inshootining pastki byefidagi bog‘langan gruntli uchastkada shakllanadigan mahalliy yuvilish zonasining geometrik o‘lchamlarini aniqlash masalasi ko‘rib chiqilgan. Tadqiqotda suv sarfi, oqimning o‘rtacha tezligi, oqim chuqurligi va gidravlik nishablik kabi asosiy gidravlik ko‘rsatkichlarning, shuningdek, gruntning fizik - mexanik va granulometrik xususiyatlarining mahalliy yuvilish jarayonining rivojlanishiga ta’siri o‘rganilgan. Yuvilishning intensivligi va fazoviy xususiyatlarini baholash uchun oqimning dinamik ta’siri bilan grunt o‘zanning yuvilishga qarshiligi o‘rtasidagi o‘zaro ta’sirni hisobga oluvchi hisoblash yondashuvi taklif etilgan. Yuvilish zonasining asosiy geometrik parametrlari sifatida maksimal yuvilish chuqurligi, zonaning bo‘ylama uzunligi, uning ko‘ndalang o‘lchamlari hamda maksimal yuvilish nuqtasining joylashuvi qabul qilingan. Gidravlik va grunt parametrlarini tahlil qilish asosida oqim xususiyatlari bilan yuvilish zonasining geometrik parametrlari o‘rtasidagi bog‘lanishlar aniqlangan. Olingan natijalardan pastki byefdagi grunt o‘zanasining deformatsiyasini baholash, mahalliy yuvilish zonalarining o‘lchamlarini aniqlash hamda gidrotexnika inshootlarini yuvilishdan himoyalovchi konstruksiyalarning parametrlarini asoslashda foydalanish mumkin. Taklif etilayotgan yondashuv gidrotexnika inshootlarining ishonchliligini oshirish va o‘zanni yuvilishdan himoyalash tadbirlarini loyihalash samaradorligini ta’minlashga xizmat qiladi.

Kalit so'zlar

Iqtibos keltirish tartibi

Jurnal uslubi
Isaqov, A. N. o. ‘. g.; G‘ayimnazarov, I. X.; Zaripov, M. B. o. ‘. g. ‘. l.; Raimova, N. o. J. u. q.; Sherboyev, Z. X. GIDROTEXNIKA INSHOOTLAR I NING QUYI BYEFIDAGI GRUNT L I O‘ZANLARDA MAHALLIY YUVILISH ZONASINING OʻLCHAMLARINI ANIQLASH HISOBI. Innovatsion texnologiyalar, 2026, 63(3), 154-162. https://doi.org/10.70769/2181-4732.ITJ.2026-3.16
TXT (joriy uslub) BibTeX RIS

Adabiyotlar

  1. Einstein H.A. The Bed - Load Function for Sediment Transportation in Open Channel Flows. Technical Bulletin No. 1026. Washington, D.C.: U.S. Department of Agriculture, 1950. – 71 p.
  2. Ackers P., White W.R. Sediment Transport: New Approach and Analysis. Journal of the Hydraulics Division, ASCE. 1973, Vol. 99, No. HY11.
  3. Yalin M.S. Mechanics of Sediment Transport. 2nd ed. Oxford: Pergamon Press, 1977.
  4. Van Rijn L.C. Sediment Transport, Part I: Bed Load Transport. Journal of Hydraulic Engineering, 1984, Vol. 110, No. 10, pp. 1431 – 1456.
  5. Van Rijn L.C. Sediment Transport, Part II: Suspended Load Transport. Journal of Hydraulic Engineering, 1984, Vol. 110, No. 11, pp. 1613 – 1641.
  6. Bagnold R.A. An Approach to the Sediment Transport Problem from General Physics. U.S. Geological Survey Professional Paper 422 - I. Washington, D.C., 1966.
  7. Yang C.T. Sediment Transport: Theory and Practice. New York: McGraw - Hill, 1996.
  8. Eshev S.S., Isakov A.N., Safarov A.A., Yuldosheva U.T. Calculation of Local Water Behind the Lower Water Mountings. // Journal of Advanced Research in Science, Engineering and Technology Vol. 11, Issue 2, February 2024, [ISSN: 2350 - 0328] 21419 - 21425 betlar. Copyright to IJARSET . (05.00.00, No8)
  9. Eshev S.S., Bobomurodov F.F., Isaqov A.N., Mamatov N.Z. Evaluation of the influence of the physical properties of bound soils on the washing process. // Universum: texnicheskie nauki. DOI:10.32743/UniTech.2022.102.9.14293, 19 - 22 pages. Centyabr, 2022 g. (02.00.00 ; No1).
  10. Eshev S.S., Bobomurodov F.F., Isakov A.N., Mamatov N.Z. Evaluating the Effect of Cohesive Strength on Self - Leaching in Bonded Soils // International Journal of Advanced Research in Science, Engineering and Technology - Vol. 9, Issue 8 , August 2022 ISSN: 2350 - 0328, 19636 - 19641 pages. Copyright to IJARSET (05.00.00, No8).
  11. G‘ayimnazarov I. X. UDC 532.543: 627.157: Calculation of the parameters of the base rows in a non - stationary flow //Innovatsion texnologiyalar. – 2025. – Т. 59. – No. 3. – С. 62 - 66.
  12. G‘ayimnazarov, I., Eshev, S., Bazarov, O., Latipov, S., Rakhimov, A., & Guliyeva, S. (2025, July). Investigation of the initiation of sediment movement in mixed flows. In AIP Conference Proceedings (Vol. 3256, No. 1, p. 020041). AIP Publishing LLC.
  13. Eshev, S. S., Gayimnazarov, I. X., Latipov, S. A., Rahmatov, M. I., & K holmamatov, I. K. (2023, March). Calculation of parameters of subsurface ridges in a steady flow of groundwater channels. In AIP Conference Proceedings (Vol. 2612, No. 1, p. 050033). AIP Publishing LLC.
  14. G‘ayimnazarov, I. X. (2024). OQIZIQLAR HARAKATINING BOSHLANISHINI TAHLIL QILISH. Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences, 4(10), 142 - 147.
  15. G‘ayimnazarov Israil Xoliqovich, Mamarasulov Sobir Raxmonqulogli, and Toshmurodov Jomurod Jahongirogli. “O‘ZAN TUBI BARQARORLIGINI BAH OLASH USULLARI” Sanoatda raqamli texnologiyalar/Цифровые технологии в промышленности 4.1 (2026): 237 - 241.