ТЕХНИЧЕСКИЕ НАУКИ
СОВРЕМЕННЫЕ МЕТОДЫ РАСЧЁТА РАСХОДА ДОННЫХ И ВЗВЕШЕННЫХ НАНОСОВ В ТРАПЕЦЕИДАЛЬНОМ КАНАЛЕ
Аннотация
В статье рассматриваются теоретические основы и практические методы расчёта расхода донных и взвешенных наносов в трапецеидальном канале с разнобокими откосами (m 1 ≠ m 2 ) на несвязных грунтах. Проведён сравнительный анализ методов Мейера - Петера и Мюллера (1948), Багнольда (1966), Энгелунда - Хансена (1967) и Роуза - Эйнштейна — ван Рейна (1984). Выполнены гидравлические расчеты на основе уравнения Маннинга, исследовано влияние параметра Шилдса и числа Рауса на транспорт наносов. Расчетный алгоритм протестирован программно; для примера с b=15 м, h=5 м, m 1 =m 2 =3, i=0,0003, d=0,5 мм суммарный расход наносов составил 6,81×10⁻³ м³/с.Ключевые слова
трапецеидальный канал
расход наносов
параметр Шилдса
формула Мейера - Петера - Мюллера
метод Багнольда
параметр Роуза
гидравлический радиус
формула Маннинга.
Авторы
ORCID:
0000-0002-4237-9034
ORCID:
0009-0000-0680-5174
ORCID:
0009-0009-6987-6717
ORCID:
0009-0002-9358-3446
Как цитировать
Стиль журналаЛатипов, Ш. А. у.; Гайимназаров, И. Х.; Жураева, Ш. Х. к.; Отакулов, У. Х.; Эгамов, М. Х. СОВРЕМЕННЫЕ МЕТОДЫ РАСЧЁТА РАСХОДА ДОННЫХ И ВЗВЕШЕННЫХ НАНОСОВ В ТРАПЕЦЕИДАЛЬНОМ КАНАЛЕ. Innovatsion texnologiyalar, 2026, 62(2), 71-76.
https://doi.org/10.70769/2181-4732.ITJ.2026-2.09
Литература
- Raudkivi, A.J. (1998). Loose Boundary Hydraulics (4th ed.). A.A. Balkema, Rotterdam. 496 p.
- Yalin, M.S., Ferreira da Silva, A.M. (2001). Fluvial Processes. IAHR Monograph, Delft. 197 p.
- Julien, P.Y. (2010). Erosion and Sedimentation (2nd ed.). Cambridge University Press. 371 p.
- Chanson, H. (2004). The Hydraulics of Open Channel Flow: An Introduction (2nd ed.). Butterworth- Heinemann. 630 p.
- Meyer- Peter, E., Müller, R. (1948). Formula s for bed-load transport. Proc. 2nd IAHR Congress, Stockholm, 39 – 64.
- Bagnold, R.A. (1966). An approach to the sediment transport problem from general physics. US Geological Survey Professional Paper 422-I. 37 p.
- Van Rijn, L.C. (1984). Sediment transport, Part II: Suspended load transport. Journal of Hydraulic Engineering, 110(11), 1613 – 1641.
- Chow, V.T. (1959). Open-channel Hydraulics. McGraw-Hill, New York. 680 p.
- Manning, R. (1891). On the flow of water in open channels and pipes. Trans. In st. Civil Engineers Ireland, 20, 161 – 207.
- Shields, A. (1936). Anwendung der Aehnlichkeitsmechanik und der Turbulenzforschung auf die Geschiebebewegung. Mitt. Preuss. Versuchsanst. Wasserbau Schiffbau, Berlin, 26. 26 p.
- G‘ayimnazarov I. X. UDC 53 2.543: 627.157: Calculation of the parameters of the base rows in a non - stationary flow //Innovatsion texnologiyalar. – 2025. – Т. 59. – No. 3. – С. 62 - 66.
- G ‘ ayimnazarov, I., Eshev, S., Bazarov, O., Latipov, S., Rakhimov, A., & Guliyeva, S. (2025, Jul y). Investigation of the initiation of sediment movement in mixed flows. InAIP Conference Proceedings (Vol. 3256, No. 1, p. 020041). AIP Publishing LLC.
- G‘ayimnazarov Israil, Xoliqovich, Mamarasulov Sobir Raxmonqul ogli, and Toshmurodov Jomurod Jahong ir ogli. “O‘ZAN TUBI BARQARORLIGINI BAHOLASH USULLARI” Sanoatda raqamli texnologiyalar / / Цифровые технологии в промышленности, 4.1 (2026): 237 - 241.
- Engelund, F., Hansen, E. (1967). A Monograph on Sediment Transport in Alluvial Streams. Teknisk Forlag, Copenhagen. 65 p.
- Гайимназаров, И. Х. (2024). НАТУРНЫЕ ИССЛЕДОВАНИЯ ПО ОПРЕДЕЛЕНИЮ РАСХОДА НАНОСОВ В УСЛОВИЯХ НЕСТАЦИОНАРНОГО ТЕЧЕНИЯ. Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences, 4(4), 317-324.
- Smart, G.M., Jaeggi, M.N.R. (1983). Sediment transport on steep slopes. Mitt. Versuchsanst. Wasserbau Hydrol. Glaziologie ETH Zürich, 64. 191 p.
- Rubey, W.W. (1933). Settling velocities of gravel, sand and silt particles. American Journal of Science, 225, 325 – 338.