HAJMIY KAVITATSIYANI INOBATGA OLIB QUVURLARNI GIDRAVLIK ZARBAGA HISOBLASH

Referat

Ushbu maqolada oqim uzluksizligining buzilishi va hajmiy kavitatsiya yuzaga keladigan sharoitlarda bosimli quvurlar da sodir bo ‘ ladigan gidravlik zarba jarayonini hisoblashning takomillashtirilgan sonli usuli ishlab chiqilgan. Gidravlik zarba jarayonining fizik mohiyati tahlil qilinib, hajmiy kavitatsiya zonasining hosil bo ‘ lishi va rivojlanishiga ta ’ sir etuvchi asosiy omillar o ‘ rganilgan. Jarayonni tavsiflash uchun uzluksizlik va harakat tenglamalari asosida matematik model tuzilgan hamda uni yechish chekli ayirmalar usuli yordamida amalga oshirilgan. Oddiy bosimli quvur uchun hisoblash algoritmi ishlab chiqilib, elektr on hisoblash mashinasi (EHM)da foydalanishga mo ‘ ljallangan dastur yaratilgan. Taklif etilgan metodika yordamida kavitatsiya zonasining hosil bo ‘ lish joyi, uning vaqt davomida siljishi, shuningdek, gidravlik zarba bosimining vaqt bo ‘ yicha o ‘ zgarish qonuniya tlari aniqlangan. Hisoblash natijalari mavjud eksperimental ma ’ lumotlar bilan taqqoslanib, ularning o ‘ zaro yaxshi mos kelishi aniqlangan, bu esa ishlab chiqilgan metodikaning ishonchliligi va amaliy qo ‘ llash imkoniyatlarini tasdiqlaydi. Taklif etilgan hiso blash usuli nasos stansiyalari, magistral suv uzatish tizimlari hamda boshqa bosimli quvur tarmoqlarida gidravlik zarba va kavitatsiya hodisalarini oldindan baholash, quvurlarni mustahkamlikka tekshirish hamda gidravlik zarbadan himoya qilish qurilmalarini loyihalashda samarali qo ‘ llanilishi mumkin.

Kalit so'zlar

Kalit so'zlar mavjud emas.

Adabiyotlar

1. H. A.Картвелишвили. Динамика напорных трубопроводов. М., 1979, 224.
2. A.M.Arifjanov, A.M.Fatkhulloev, B.U.Jonkobilov, U.M.Rajabov, S.U.Jonkobilov. Calculation of a positive water hammer absorber // (2025) American Academic publishers, volume 05. Pages 618-623. https://www.academicpublishers.org/journals/index.php/ijai. (Impact Factor:12,23).
3. Jonkobilov U.U. Methodology of calculation and exploration of rupture at hydraulic impact. //Euro pean Sciencce review Scientific journal Austria, Vienna. No 7 - 8. 2018 - P.215 - 217.
4. J. Kalkwijk, Th. Kranenburg. J. Hydraul. Div. Proc. Amer. Soc. Civ. Eng. 97, No 10, 1971, 1585 - 1605.
5. Д.Н.Смирнов, Л.Б.Зубов. Труды Лаборатории инженерной гидравлики В ОДГЕО, 13, 1972, 138 - 158.
6. Jonkobilov, S. U., & Jonkobilov, U. U. (2022). Calculation of vacuum during hydraulic shock taking into account dissolved gas. Middle European Scientific Bulletin, 29, 14 – 17. https://cejsr.academicjournal.io.
7. Jonkobilov U., Dusmatov X., Jonkobilov S., Ruzikulov J., Jonkobilov B. Otritsateln ы y gidroudar s razr ы vom nerazr ы vnosti potoka. O‘zbekiston Respublikasi Oliy harbiy aviatsiya bilim yurti, Samo qalqonlari ilmiy - axborot jurnali, 3 (7) 2023 y. s.31 - 38. (OAK rayosatining 30.04.2022 yildagi qarori 315/1).
8. Jonkobilov U. U., Xushiyev Sh. P., Jonkobilov B. U., Ruzimuradov Z. H., Baxodirov Sh. B. Nasos stansiyasi naporli quvurlarida va tizimlarda suv zarbi va uning so ‘ ndirgichi hisoblari (Monografiya). Kar IEI., Intellekt nashriyot. – K., 2024, 130 s.
9. Гайимназаров, И. Х. (2024). НАТУРНЫЕ ИССЛЕДОВАНИЯ ПО ОПРЕДЕЛЕНИЮ РАСХОДА НАНОСОВ В УСЛОВИЯХ НЕСТАЦИОНАРНОГО ТЕЧЕНИЯ. Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences, 4(4), 317-324.
10. Jonkobilov U. U., Jonkobilov S. U., Norinov F. K., Egamnazarov T. R., Jonkobilov K. U. Metodika i pribor ы dlya izmereniya naporn ы x nestatsionarn ы x protsessov v laboratorn ы x ustanovkax. “Neft va gaz sanoatida zamonaviy texnologiyalar va innovatsiyalar” mavzusidagi respublika ilmiy - amaliy anjumani materiallar to‘plami, 22 - 23 aprel 2021 yil, - 104 - 107 b.
11. Arifjan ov A.M., Jonqobilov U.U., Jonqobilov S.U. Bir jinsli va gazli suyuqlik naporli oqimlarining gidravlik zarbaga hisobi. Monografiya, T.: Voris nashriyot. 2019, - 155 b.