Bosh sahifa / Maqolalar / 2026 (62) 2 / Maqola
TEXNIKA FANLARI

AMU-BUXORO MASHINA KANALIDAGI O‘ZAN DEFORMATSIYASI JARAYONLARI VA UNI KELTIRIB CHIQARUVCHI ASOSIY OMILLAR

Xazratov Alisher Normurodovich Xazratov A.N. Raxmatov Maxmud Ismatovich Raxmatov M.I. G‘ayimnazarov Israil Xoliqovich G‘ayimnazarov I.X. Abduahadov Sardorjon Axmadjon o‘g‘li Abduahadov S.A.

Referat

Ushbu maqolada Amu- Buxoro mashina kanalidagi o‘zan deformatsiyasi jarayonlari va uni keltirib chiqaruvchi asosiy omillar tabiiy-dala sharotidagi tadqiqotlar va HEC-RAS dasturi yordamida gidravlik modellash usuli orqali aniqlandi. Tadqiqot natijalari bizga yanvar-iyun oylarida mazkur kanalga kirib kelayotgan muallaq oqiziqlar konsentratsiyasi oqimning tashuvchanlik qobiliyatidan kichikligi sababli o‘zan yuvilishi jarayonlariga olib kelayotganini ko‘rsatdi. Iyul - dekabr oylarida esa o‘zanda bosqichma - bochqich loyqa to‘planishini kuzatishimiz mumkin. Tabi iy dala sharotidagi kuzatishlar kanalda loyqa bosishi asosan kanal bosh qismidan PK1520 piketigacha bo‘lgan qismida yuz berishini ko‘rsatdi. Bunda o‘lchangan muallaq oqiziq konsentratsiyasining kanal uzunligi bo‘yicha kamayib borishini , ya’ni bosh inshootd an boshlab PK1520 gacha kanal uzunligi bo‘yicha bosgan loyqa hajmi kamayib borishini kuzatishimiz mumkin.

Kalit so'zlar

o‘zan deformatsiyasi muallaq oqiziqlar oqimning tashuvchanlik qobiliyati oqiziq konsentratsiyasi HEC-RAS dasturi yordamida gidravlik modellash.
Mualliflar
Xazratov Alisher Normurodovich
Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti
ORCID: 0000-0003-1300-0547
Raxmatov Maxmud Ismatovich
Qarshi davlat texnika universiteti
ORCID: 0009-0008-0759-9841
G‘ayimnazarov Israil Xoliqovich
Qarshi davlat texnika universiteti
ORCID: 0009-0000-0680-5174
Abduahadov Sardorjon Axmadjon o‘g‘li
Qarshi davlat texnika universiteti
ORCID: 0009-0005-4638-6855

Iqtibos keltirish tartibi

Jurnal uslubi
Xazratov, A. N.; Raxmatov, M. I.; G‘ayimnazarov, I. X.; Abduahadov, S. A. o. AMU-BUXORO MASHINA KANALIDAGI O‘ZAN DEFORMATSIYASI JARAYONLARI VA UNI KELTIRIB CHIQARUVCHI ASOSIY OMILLAR. Innovatsion texnologiyalar, 2026, 62(2), 58-64. https://doi.org/10.70769/2181-4732.ITJ.2026-2.07
TXT (joriy uslub) BibTeX RIS

Adabiyotlar

  1. Oʻzbekiston Respublikasi Preziden tining 10.07.2020-yildagi PF-6024- son “Oʻzbekiston Respublikasi suv xoʻjaligini rivojlantirishning 2020– 2030- yillarga moʻljallangan konsepsiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi Farmoni, https://lex.uz/docs/-4892953.
  2. Sobirov, F. C., & Xazratov, A. N. (2024). IRRIGATSIYA KANALLARIDAGI QIRG ‘ OQ DEFORMATSIYASINI TADQIQ QILISH. Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences, 4(10), 349 - 359.
  3. Xazratov Alisher Normurodovich, Sobirov Feruz Choriyevich. Ochiq o ‘ zanli kanallarda yuvilish jarayonini baholash. “Development of Specialized Higher Education and Science in the Conditions of Globalization: Problems and Opportunities”, International Scientific Conference, April 9 – 10, 2025, Tashkent, Uzbekistan
  4. Shaharsozlik normalari va qoidalari. Sug‘orish tizimlari loyihalash normalari. Toshkent -2012. Sh.N.Q 2.06.03-12
  5. Eshev, S. S., Xazratov, A. N., Gʻayimnazarov, I. X., & Jumayev, A. R. O. G. L. (2023). QASHQADARYO VILOYATIDA SUV RESURSLARIDAN SAMARALI FOYDALANISH MASALALARI. Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences, 3(12), 406- 414.
  6. Xujakulov, R., Glovatskii, O., Kurbanov, A., Samandarova, G., & Islomov, I. (2025, June). Reliability and safety of cascades of irrigation pumping stations. In AIP Conference Proceedings (Vol. 3286, No. 1, p. 040033). AIP Publishing LLC.
  7. Khazratov A.N., Sobirov F.Ch; Study of Side Wall Deformation in Irrigation Channels; Miasto Przyszlosci Kielce 2024; Impact Factor: 9.9 ISSN-L: 2544-980X; 715-722-betlar
  8. Brunner, G. W. (2001). HEC-RAS hydraulic reference manual. Davis: US Army Corps of Engineers, Hydrologic Engineering Center.
  9. Гайимназаров, И. Х. (2024). НАТУРНЫЕ ИССЛЕДОВАНИЯ ПО ОПРЕДЕЛЕНИЮ РАСХОДА НАНОСОВ В УСЛОВИЯХ НЕСТАЦИОНАРНОГО ТЕЧЕНИЯ. Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences, 4(4), 317-324.
  10. Brunner, G. W. (2016). HEC-RAS hydraulic reference manual, version 5.0. US Army Corps of Engineers, Hydrologic Engineering Center, Davis, CA.
  11. Brunner, G. W., & Gibson, S. (2005). Sediment transport modeling in HEC RAS. In Impacts of global climate change (pp. 1-12).